Chữa bệnh trĩ bằng y học cổ truyền

Y học cổ truyền cho rằng TRĨ là do các nhân tố gây bệnh bên ngoài (ngoại tà) như phong, thấp, táo, nhiệt... xâm nhập vào cơ thể làm thương tổn tràng vị, khiến huyết mạch không được lưu thông, kinh lạc bị ứ trệ, thấp nhiệt tụ lại ở đại tràng gây nên. 

Đồng thời, sự phát sinh bệnh trĩ còn do các nhân tố bên trong (nội nhân) làm rối loạn chức năng của các tạng phủ khiến âm dương mất cân bằng, khí huyết hư nhược, huyết dịch không thông suốt làm tĩnh mạch giãn to mà hình thành trĩ hạ. Như vậy, bệnh lý tuy biểu hiện ở ống hậu môn nhưng kỳ thực lại có quan hệ liên đới với toàn thân. 

Rau diếp cá chữa bệnh trĩ

Rau diếp cá có thể hạn chế được bệnh trĩ phát triển và có thể chữa khỏi được bệnh trĩ khi bạn bị trĩ nhẹ trong giai đoạn đầu.

Tác dụng chữa bệnh trĩ từ lá cây lộc vừng

Lộc vừng, còn gọi là chiếc hay lộc mưng (Barringtonia acutangula) là một loài thuộc chi Lộc vừng, có thân và gốc đẹp, hoa thường màu đỏ, khi nở có hương thơm, được dùng làm cây cảnh. Có người xếp lộc vừng vào bốn loại cây cảnh quý: sanh, sung, tùng, lộc.

Lộc vừng còn là một cây dùng để làm thuốc chữa bệnh trĩ rất đơn giản, đã được nhiều người dùng và công nhận hiệu quả.

Cắt trĩ bằng Laser

Cắt trĩ bằng Laser - Sử dụng dao laser (tia laser) trong điều trị bệnh hiện đang được nghiên cứu, áp dụng tại Việt Nam với một số luận án, nghiên cứu lâm sàng đang được thực hiện.

Cắt trĩ bằng Laser

Thắt trĩ bằng vòng cao su

Vào năm 460 trước Công nguyên, Hippocrates đã mô tả phương pháp thắt một sợi chỉ chung quanh búi trĩ để làm cho nó teo lại.  

Thắt trĩ bằng vòng cao su là một thủ thuật đơn giản, hiệu quả, an toàn và nhanh chóng, thường được áp dụng tại các bệnh viện.

Thắt trĩ bằng vòng cao su

Chữa bệnh trĩ bằng phương pháp ULTROID

Phương pháp dùng dòng điện ULTROID điều trị bệnh trĩ hay còn gọi là phương pháp điều trị trĩ bằng hệ thống ULTROID (phương pháp ULTROID). Phương pháp này điều trị có hiệu quả được áp dụng tại Việt Nam từ năm 1995.

Phương pháp ULTROID

Các phương pháp chữa trị bệnh trĩ hỗn hợp

Các phương pháp chữa trị bệnh trĩ hỗn hợp - Trĩ hỗn hợp là sự kết hợp giữa trĩ nội và trĩ ngoại, trĩ hỗn hợp gây nhiều đau đớn cho người bệnh

Phương pháp chữa trị bệnh trĩ hỗn hợp

Các phương pháp chữa bệnh trĩ theo Tây Y

Bài viết dưới đây Tổng hợp các phương pháp chữa bệnh trĩ theo Tây y hiện nay, ưu và nhược điểm của từng phương pháp.

Các phương pháp chữa bệnh trĩ theo Tây Y

Cách chữa trị bệnh trĩ nội

Hiện nay, tại Việt Nam có nhiều phương pháp chữa bệnh trĩ tùy thuộc vào biểu hiện và tình trạng bệnh như: bằng những bài thuốc y học dân gian hoặc các loại thuốc tân dược, các thủ thuật và phẫu thuật dựa trên những kiến thức y học được nghiên cứu.

Cách chữa trị bệnh trĩ nội

Cách chữa bệnh trĩ nhẹ

Bệnh trĩ nhẹ là trường hợp bệnh nhân mới xuất hiện một số biểu hiện của bệnh như đau rát hậu môn và chảy máu khi đại tiện, bệnh nhân chưa bị sa búi trĩ.

Với các trường hợp nhẹ: Tránh đừng để bị táo bón bằng cách uống nhiều nước, ăn nhiều rau, tập thói quen đi cầu đều đặn. Dùng tọa dược và các loại kem có chứa corticoid, các chất chống co thắt, các chất bảo vệ mạch máu và chích gây tê tại chỗ để giảm viêm và giảm đau‎. Cụ thể bạn có thể dùng Proctolog nhét hậu môn ngày 1- 2 viên; hoặc bôi thuốc mỡ Preparation-H lên vùng bị trĩ bất cứ lúc nào có triệu chứng, 3 – 5 lần/ngày.

Vận động, tập thể dục điều trị trĩ

Vận động, tập thể dục điều trị trĩ - Để hỗ trợ điều trị bệnh trĩ:

- Nên tập vận động thót cơ hậu môn lên mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 30 cái.

- Mỗi ngày 2 lần vào buổi sáng khi tỉnh giấc và buổi tối trước khi đi ngủ nên tập tư thế phòng chống bệnh trĩ: đầu tiên, chọn tư thế nằm ngửa, ở phần thắt lưng đặt một cái gối, đệm cao phần mông. Tiếp theo, nâng cao hai chân ở tư thế bắt chéo như ngồi xếp bằng tròn. Khi nâng cao phần mông không dùng lực, thả lỏng cơ hậu môn, duy trì tư thế này trong 2-3 phút. Ở tư thế này, do mông cao hơn tim nên máu không ứ ở hậu môn trực tràng, cơ hậu môn được thả lỏng tạo điều kiện cho huyết dịch lưu thông tốt.

-Khi đói bụng nên tập tư thế yoga như sau: Đứng thẳng hai chân, thân mình hơi nghiêng về phía trước, hai tay chống thẳng lên giữa bắp đùi, hít vào một hơi dài rồi từ từ thở ra đồng thời bụng thót vào hết cỡ, kết hợp với động tác nhíu hậu môn. Giữ trạng thái này và nín thở càng lâu càng tốt. Tư thế này cũng có thể tập trong lúc ngồi thiền. Nó có tác dụng phòng ngừa bệnh trĩ rất tốt, ngoài ra còn góp phần trị liệu các bệnh lý sa phủ tạng, táo bón và di tinh. Vì tư thế này tập trong lúc đói nên còn gọi là thế “trống lòng” (uddiyana-banda).

Các biện pháp trên đây có ý nghĩa phòng bệnh trĩ rất tốt nếu được thực hiện một cách đầy đủ, thường xuyên, liên tục và đúng quy cách.

Điều trị bệnh trĩ bằng nội khoa

Điều trị bệnh trĩ bằng nội khoa thường được áp dụng chữa triệu chứng hay điều trị những đợt bị cấp như chảy máu, đau rát, sa.

Người bệnh được chỉ định:

- Vệ sinh tại chỗ bằng phương pháp ngâm nước ấm 2 – 3 lần/ngày, mỗi lần 15 phút.

- Sử dụng thuốc uống: gồm các thuốc có tác nhân trợ tĩnh mạch, dẫn xuất từ flavonoid. Cơ chế tác động của các thuốc này là làm gia tăng trương lực tĩnh mạch, bảo vệ vi tuần hoàn, giảm phù nề nhờ tác động kháng viêm tại chỗ, chống nhiễm trùng và chống tắc mạch.

- Thuốc tại chỗ: gồm các loại thuốc mỡ (pommade) và đạn dược (suppositoire) bao gồm các tác nhân kháng viêm, vô cảm tại chỗ và dẫn xuất trợ tĩnh mạch. 

Ưu điểm của phương pháp điều trị bệnh trĩ bằng nội khoa: Tác dụng nhanh làm giảm hẳn triệu chứng, các thuốc điều trị rất dễ tìm trên thị trường

Nhược điểm: trị nội khoa chỉ có tác dụng chữa triệu chứng hay điều trị những đợt bị cấp như chảy máu, đau rát, sa...

Điều trị trĩ bằng thủ thuật chích xơ

Chích xơ là một trong những phương pháp điều trị bệnh trĩ bằng thủ thuật, thường được chỉ định trong trĩ độ 1 và trĩ độ 2.

- Đây là phương pháp dễ thực hiện, đơn giản, nhanh chóng và an toàn. Tuy nhiên, yêu cầu người thực hiện thủ thuật phải là bác sĩ có kinh nghiệm tay nghề vững vàng mới cho kết quả tốt và tránh được các biến chứng. 

- Mục đích chính của chích xơ là giảm lưu lượng máu đến búi trĩ, tạo mô sẹo xơ dính vào lớp cơ dưới lớp dưới niêm mạc giúp giảm triệu chứng chảy máu.

- Chích xơ được chỉ định trong trĩ độ 1 và trĩ độ 2,

- Trong kỹ thuật chích xơ cần chú ý một số việc:

- Sử dụng đúng loại kim: Kim dài, có ngạnh chặn ở gần đầu kim để tránh xuyên thấu sâu, nếu có kim gập góc thì rất tốt, ống chích chuyên dùng. Thuốc chích xơ thường dùng hiện nay là dầu phenol và polidocanol.

-Vị trí chích là ở gốc búi trĩ, nằm trên đường lược và ở đáy búi trĩ. Khối lượng thuốc bơm khoảng 3-5 ml, bơm chậm, trong lúc bơm thuốc nếu thấy chỗ chích đổi màu trắng là chích vào lớp thượng bì, ngừng chích ngay vì sẽ gây biến chứng loét hoại tử sau chích. Vị trí chích thông thường là ở 4giờ , 7giờ và 11giờ.

-Biến chứng:

- Chảy máu chỗ chích: nếu phát hiện trong lúc chích dùng gạc đè vào, nếu không giảm dùng dụng cụ thắt trĩ bằng vòng cao su thắt vùng chảy máu.

- Chích vào tuyến tiền liệt: trong trường hợp chích quá sâu ở vị trí 11giờ-1giờ có thể gặp biến chứng bí tiểu, viêm mào tinh và tinh hoàn, viêm tuyến tiền liệt, rò hậu môn âm đạo…

Thủ thuật thắt trĩ bằng vòng cao su

 Thắt trĩ bằng vòng cao su là một trong những phương pháp điều trị bệnh trĩ bằng thủ thuật, thường được chỉ định trong trĩ độ 1 và trĩ độ 2.

- Thắt trĩ bằng vòng cao su được chỉ định điều trị trĩ nội độ 1 và 2. Trên thực tế, một số tác giả áp dụng cho cả trĩ nội độ 3 nhưng kết quả giới hạn.

- Thắt trĩ bằng vòng cao su đã được thực hiện từ thế kỷ 19 nhưng vì cột búi trĩ chung với cả da quanh hậu môn nên sau thắt rất đau, cho nên không được sử dụng rộng rãi. Đến năm 1958 Blaisdell đã thành công với việc chỉ cột búi trĩ không có lẫn da và các mô chung quanh. 

- Barron 1963 đã tạo ra dụng cụ để thắt trĩ với vòng cao su và sau đó với dụng cụ cải tiến của Mc Giveny đã đưa điều trị thắt trĩ với vòng cao su thành một phương pháp điều trị trĩ thành công và được lựa chọn hàng đầu trong các phương pháp điều trị bằng thủ thuật.

- Nguyên tắc chính của thắt vòng cao su là giảm lưu lượng máu đến búi trĩ, tạo mô sẹo xơ dính vào lớp cơ dưới lớp dưới niêm mạc, do đó sẽ cố định ống hậu môn đúng với nguyên tắc bảo tồn lớp đệm hậu môn.

Điều trị trĩ bằng Quang đông hồng ngoại

Quang đông hồng ngoại là một trong những phương pháp điều trị bệnh trĩ bằng thủ thuật, thường được chỉ định trong trĩ độ 1 và trĩ độ 2.

- Phương thức sử dụng nhiệt điều trị trĩ đã được nhân loại thực hiện hàng trăm năm nay. Mục tiêu của phương pháp làm đông là khiến cho mô bị đông lại bởi tác động của sức nóng, tạo nên sẹo xơ làm giảm lưu lượng máu đến búi trĩ và cố định trĩ vào ống hậu môn.

 

- Với tia Laser, dòng điện cao tần cũng có tác động làm đông như tia hồng ngoại, nhưng sự chính xác về độ sâu xuyên thấu của tác động làm đông của 2 phương pháp này không chính xác bằng tia hồng ngoại với máy quang đông. Sự xuyên thấu mô của tia hồng ngoại được định trước bằng cách điều chỉnh tốc độ của tia và độ hội tụ chính xác trên lớp mô này. Máy quang đông hồng ngoại có lợi là không gây nhiễu các dụng cụ điện tử gắn trên người bệnh như máy điều hòa nhịp tim.

- Điều trị chĩ bằng Quang đông hồng ngoại có ưu điểm là không đau, an toàn, cầm máu rất hiệu quả nhưng có nhược điểm là máy khá đắt và thường phải làm thủ thuật nhiều lần.

Điều trị trĩ bằng phương pháp phẫu thuật

Điều trị trĩ bằng phương pháp phẫu thuật nhằm làm giảm lưu lượng máu đến các búi trĩ, thường áp dụng cho trĩ nội độ 2 và 3. Ưu điểm của phương pháp này là không đau và bảo tồn được đệm hậu môn.

Phẫu thuật cắt trĩ bao gồm:

- Phẫu thuật cắt khoanh niêm mạc

- Phẫu thuật cắt từng búi trĩ, PT Longo

- Khâu treo trĩ bằng tay

- Khâu cột động mạch trĩ dưới hướng dẫn của siêu âm Doppler...

1. Các phương  pháp không bảo tồn khối đệm hậu môn

Phẫu thuật cắt khoanh niêm mạc:

Phẫu thuật Whitehead: nguyên tắc là cắt khoanh niêm mạc và lớp dưới niêm mạc có các búi tĩnh mạch trĩ, sau đó kéo niêm mạc từ trên xuống khâu với da ở hậu môn. Phương pháp này hiện nay hầu như không được sử dụng vì để lại nhiều biến chứng nặng nề như hẹp hậu môn, đại tiện mất tự chủ và rỉ dịch ở hậu môn. 

Nhưng vì tính chất triệt để của phẫu thuật nên nhiều tác giả vẫn sử dụng nguyên tắc của phẫu thuật này nhưng cải biên lại để làm giảm các biến chứng, ví dụ phẫu thuật Toupet.

Phẫu thuật cắt từng búi trĩ:

Nguyên tắc phẫu thuật này là cắt riêng biệt từng búi trĩ một, để lại ở giữa các búi trĩ các mảnh da-niêm mạc (cầu da niêm mạc). 

Phẫu thuật cắt từng búi trĩ tránh được các biến chứng của nhóm phẫu thuật cắt khoanh niêm mạc da, nhưng vẫn còn nhược điểm là đau sau mổ, thời gian nằm viện dài, thời gian trở lại lao động muộn và không hiệu quả trong các trường hợp trĩ vòng.

2. Các phương pháp dựa trên nguyên tắc bảo tồn khối đệm hậu môn

Xuất phát từ các nhược điểm của nhóm phẫu thuật dưới cột Morgagni và các phát hiện mới về sinh bệnh học, từ thập niên 90, dựa trên nguyên tắc bảo tồn khối đệm hậu môn, giảm lưu lượng máu đến búi trĩ và thu nhỏ thể tích khối trĩ, một số phẫu thuật mới đã ra đời với nguyên tắc treo hậu môn như PT Longo, khâu treo trĩ bằng tay và nguyên tắc thu nhỏ thể tích khối trĩ như PT khâu cột động mạch trĩ dưới hướng dẫn của siêu âm Doppler.

PT Longo (1993): 

Là phẫu thuật sử dụng máy khâu vòng để cắt một khoanh niêm mạc trên đường lược 2-3 cm và khâu vòng bằng máy bấm. Nguyên tắc của phẫu thuật này là cắt và khâu khoanh niêm mạc, nhằm mục đích giảm lưu lượng máu đến đám rối tĩnh mạch trĩ để thu nhỏ thể tích trĩ và treo được đệm hậu môn vào ống hậu môn. Phương pháp này được ưa chuộng vì không đau, thời gian nằm viện ngắn, trả bệnh nhân về lao động sớm, nhược điểm này là chi phí cao, chưa được đánh giá đầy đủ về hiệu quả do thời gian theo dõi còn ngắn.

Khâu treo trĩ bằng tay:

Đây là phương pháp cải biên của phẫu thuật Longo ở các nước đang phát triển do giá thành cao của PT Longo . PT này đã được Ahmed M Hussein, Nguyễn Mạnh Nhâm, Nguyễn Trung Vinh, Nguyễn Trung Tín báo cáo ở các hội nghị. Phương pháp này cũng dựa trên nguyên tắc của phẫu thuật Longo là làm giảm lưu lượng máu đến búi trĩ để thu nhỏ thể tích khối trĩ và treo búi trĩ lên ống hậu môn bằng các mũi khâu tay khâu xếp nếp niêm mạc trên đường lược 2-3 cm. Phương pháp này chỉ mới được báo cáo sau năm 2001.

Khâu cột động mạch trĩ dưới hướng dẫn của siêu âm Doppler

Phương pháp này được Kazumasa Morinaga thực hiện lần đầu năm 1995, với một dụng cụ có tên là Moricorn, là một máy gồm một đầu dò siêu âm Doppler gắn liền trong một ống soi hậu môn, qua dụng cụ này tác giả dò tìm 6 động mạch, là những nhánh tận của động mạch trực tràng trên, và các nhánh động mạch này được khâu cột ở vị trí trên đường lược 2cm.

Nguyên tắc của phương pháp này là làm giảm lưu lượng máu đến các búi trĩ, chỉ áp dụng cho trĩ nội độ 2 và

3, ưu điểm của phương pháp này là không đau và bảo tồn được đệm hậu môn.

Cả ba phương pháp này không giải quyết được các trường hợp trĩ nội tắc mạch và các trường hợp có mẫu da thừa lớn.

Chỉ định đối với các phương pháp điều trị bệnh trĩ

Chỉ định đối với các phương pháp điều trị bệnh trĩ: Trĩ có thể là bệnh, có thể là triệu chứng của một bệnh khác, chỉ được phẫu thuật khi là trĩ bệnh.

Một sai lầm thường mắc phải là cắt trĩ cho một bệnh nhân bị ung thư trực tràng. Có thể trĩ là triệu chứng của ung thư trực tràng, có thể là ung thư trực tràng xuất hiện trên một bệnh nhân có trĩ đã lâu. Vì vậy, trước khi mổ phải khẳng định không có các thương tổn thực thể khác ở vùng hậu môn trực tràng.

Trĩ có thể điều trị khỏi bằng nội khoa hay các phương pháp vật lý. Vì vậy, phẫu thuật chỉ nên được xem là phương sách cuối cùng khi các phương pháp kể trên không hiệu quả, bởi vì phẫu thuật can thiệp vào giải phẫu học và sinh lý học bình thường và có thể kèm theo các di chứng nặng nề khó sửa chữa.

Chỉ định mổ áp dụng cho trĩ nội độ 3, độ 4, trĩ có huyết khối, trĩ vòng sa và trĩ xuất huyết trầm trọng.